Belirli Süreli İş Sözleşmelerinde Kıdem Tazminatı

Kıdem tazminatı herkesin sıkça merak ettiği bir konudur. Kıdem tazminatına hak kazanmak için iş sözleşmesinin ne şekilde feshedildiği önemlidir. Aynı işverene bağlı en az 1 yıl kıdemli çalışanlar, iş sözleşmeleri kıdem tazminatı hak eder biçimde sonlandırıldıysa kıdem tazminatını hak ederler. Belirli süreli iş sözleşmesinde kıdem tazminatı, yasalarda açıkça yer almayan bir konudur. Bu yüzden yargıtay kararları önemlidir. Kıdem tazminatında fesih beyanının kim tarafından ve hangi nedenle yapıldığı önemlidir. İşçi sözleşmesini kendisi feshetmişse, yani istifa etmişse normal şartlarda kıdem tazminatı alamaz. Fakat personel iş sözleşmesinin 4857 sayılı İş Kanunu’nun 24. Maddesinde sıralanmış olan haklı nedenle derhal fesih sebeplerinden birini ileri sürdükten sonra sözleşmeyi feshettiyse kıdem tazminatı almaya hak kazanır. İşverenin iş sözleşmesini feshettiği durumlarda ise fesih sebebine bakılır ve kıdem tazminatı ödenip ödenmeyeceğine karar verilir. Bu yazımızda kıdem tazminatı hesaplama 2018, kıdem tazminatı tavanı 2018, kıdem tazminatı nedir, kıdem tazminatı 2018, kıdem tazminatı şartları, kıdem tazminatı tavanı, kıdem tazminatı nasıl alınır gibi konuları ele alacağız.

Kıdem Tazminatı Nedir?

Kendi isteği dışında işten çıkarılan personele, çalıştığı her bir yıl için bir maaş kadar ödenen tazminata kıdem tazminatı adı verilir. Kıdem tazminatı alabilmek için çalışanın o iş yerinde en az bir yıl çalışmış olması koşulu aranır. Bunun dışında çalışanın kendi isteği dışından işten çıkarılması, evlenme sebebiyle ayrılması ya da vefat etmesi kıdem tazminatı hakkı kazanma şartlarıdır. İş Kanunu’nda kıdem tazminatı almaya belirli süreli sözleşmeyle çalışan personellerin hak kazanıp kazanamayacağına ilişkin bir madde yoktur. Bu konuda yargıtay kararlarına bakılır.

Belirli Süreli İş Sözleşmelerinde İhbar Tazminatı

Belirli süreli sözleşmelerin bitiş süresi önceden belirlendiği için ihbar tazminatı gibi bir durum söz konusu değildir. Sözleşmeye aksi bir madde konulsa bile geçersizdir. İş Kanunu’nda ihbar tazminatından bahsedilirken belirsiz süreli sözleşmeler için olduğu vurgulanmıştır. Bu yüzden bir ihbar süresinden dolayısıyla bir ihbar tazminatından söz edilemez.

Feshin Kendiliğinden Sona Ermesi Nedir?

İş Kanunu’nda kıdeme hak kazanma, feshi gerçekleştirilen kişiye bakılarak açıklanır. İş sözleşmesinin kendiliğinden sona erdiği durumlar için kıdem tazminatı hak edişiyle ilgili bir ifade yoktur. İş sözleşmesinin kendiliğinden sona ermesi, belirli süreli iş sözleşmesi süresi bitiminde iş ilişkisinin bitmesi anlamına gelir. Kanunda açık bir ifade olduğu için farklı yorumlar yapılmaktadır. Bu durum şirketlerde farklı uygulamalara neden olur.

Feshin Son Çare Olması

Yasaya göre işveren, iş sözleşmesinin feshine son çare olarak başvurmalıdır. Geçerli ya da haklı bir sebebi olmadığı sürece işveren, iş sözleşmesini feshetmemelidir. Sözleşmeyi sonlandırmak yerine mutlaka diğer çözümleri ele almalıdır. Örneğin, belirli süreli iş sözleşmesiyle çalışan bir işçi, sözleşmenin süresi bittiğinde varsa aynı işyerinde bir başka pozisyona yerleştirilmesi gerekir. Ya da sözleşme bitmesine rağmen iş hala devam ediyorsa mutlaka sözleşme yenilenmelidir ya da belirsiz süreli sözleşmeye dönüştürülmelidir. Bu örneklere bakarak, iş akdinin kendiliğinden sona erdiği durumlarda bile fesih taraflardan birisinin beyanı gibi değerlendirilir. İşverenin, iş devam ettiği halde sözleşme süre bitiminde hala sözleşmeyi yenilemiyorsa, işçiyi bir başka pozisyona yerleştirmiyorsa, işverenin iş sözleşmesini feshi anlamına gelir. Bu durum işçiye kıdem tazminatı ödenmesi sonucunu doğurur.

Kıdem Tazminatı Nasıl Hesaplanır?

İşveren, işçinin işe başladığı tarihten itibaren iş akdinin devamı süresince her çalıştığı tam yıl için işverene bir aylık giydirilmiş brüt ücreti tutarında kıdem tazminatı ödemekle yükümlüdür. Örneğin asgari ücret alan bir işçi, tam bir yıl sonra işten çıkarılırsa 1764 TL kıdem tazminatı alır. Bir yıldan artan süreler için ise aynı oran üzerinden ödeme yapılır. Kıdem tazminatı hesabı yapılırken yalnızca damga vergisi kesintisi yapılır.

Kıdem Tazminatı Tavanı Nedir?

Personelin işten ayrıldıkları zaman alacaklarları kıdem tazminatı hesaplanırken her yıl değişen tavan miktarına kıdem tazminatı tavan fiyatı adı verilir. Maaşı, belirlenen tavan fiyattan fazla olan çalışanlar her yıl için bu tavan ücret kadar kıdem tazminatına hak kazanırlar. Yani maaşın tavan fiyatın üstünde olup olmadığı önemlidir. 1 Ocak 2018- 1 Temmuz 2018 tarihleri arasında işçilere ödenecek yıllık kıdem tazminatı tavanı 5.001,76 TL’dir. 1 Temmuz 2018-31 Aralık 2018 tarihleri arasında kıdem tazminatı tavanı 5.434,42-TL’dir

Kıdem Tazminatı Örnek Hesaplama

Örneğin bir işçinin aldığı aylık brüt maaş 2.000,00 TL olsun. İşçinin, işe giriş tarihi 05.08.2015 ve işten çıkış tarihi 13.10.2017 olsun. Yani işçi toplam 2 yıl 2 ay 8 gün bu işyerinde çalışmış. Çıkan sonuç gün bazında toplanır ve elle yapıldığı için 1 gün daha eklenir.

1 gün + 8 gün + 60 gün + 730 gün = 799 gün çalıştı

799 x 30 gün /365= 65,67 kıdem günü

2.000 TL/30=66,66 TL günlük brüt ücret

65,67 x 66,66 = 4.377,56 TL brüt kıdem tazminatı

4.377,56 TL x 0,00759 = 33,22 TL damga vergisi

4.377,56 TL – 33,22 TL = 4344,34 TL net kıdem tazminatı olarak hesaplanır.

Eğer bir çalışanın kıdem tazminatı, tavan miktarından fazlaysa kıdem tazminatı tavan miktarı baz alınır. 1 Ocak 2018- 1 Temmuz 2018 tarihleri arasında tazminatı tavanı 5.001,76 TL’dir. 1 Temmuz 2018-31 Aralık 2018 tarihleri arasında kıdem tazminatı tavanı 5.434,42-TL’dir.

Çetinkaya Hukuk Bürosuna Hoşgeldiniz.

Her türlü sorularınız için 0216 474 12 44 telefon numaramızı arayabilir ya da info@cetinkayahukuk.com adresine mail atın biz sizi arayalım.