Hakaret Suçu Nedir?

hakaret suçu nedir
Oy verebilirsiniz

Türk Ceza Kanunu kapsamında yer alan hakaret suçu, kanunun 125 ve 131 maddeleri arasında düzenlenmiştir. Hakaret suçuşerefe karşı işlenen suçlar başlığı altında bulunmaktadır.

Hakaret, bir kimseye, bir şeye karşı kullanılan küçültücü söz ya da aşağılayıcı, küçük düşürücü, onur kırıcı davranış anlamına gelmektedir. Bazı durumlarda, hakaret suç sayılmakta ve buna karşılık hakarete uğrayan kişiler de hakaret davası açabilmektedir.

Şerefe karşı işlenen suçlar başlığı altında yer alan hakaret suçunu Türk Ceza Kanunu’nun 15. maddesi şu şekilde açıklamaktadır: “Bir kimseye onur, şeref ve saygınlığını rencide edebilecek nitelikte somut bir fiil veya olgu isnat eden veya sövmek suretiyle bir kimsenin onur, şeref ve saygınlığına saldıran kişi, üç aydan iki yıla kadar hapis veya adli para cezası ile cezalandırılır.” Bu düzenleme hakaret suçunun iki farklı şekilde işlenebileceğini anlatmaktadır:

  1. Belli somut bir durum ve olgunun isnat edilmesiyle birlikte kişilerin şeref ve saygınlıklarının zedelenmesi
  2. Genel ve soyut nitelikteki söz ve davranışlarla kişilerin rencide edilmesi, değersiz duruma düşürülmesi

Söz konusu bu iki durumdan biri mevcutsa, hakaret eden kişi hakaret suçundan cezalandırılabilmektedir. Hakaret suçuyla birlikte verilen ceza, kişilerin şerefini, saygınlığını ve toplumdaki itibarini korumayı amaçlamaktadır.

 

Hakaret Suçunun Cezası Nedir?

Hakaret suçları yüz yüze ve sözlü olarak işlenebildiği gibi, yazılı bir metin, e-mail, cep telefonu mesajlarıyla yoluyla, sosyal hesaplar üzerinden veya görüntülü görüşmeler aracılığıyla da işlenebilmektedir. Bununla birlikte eğer hakaret suçu bir kamu görevlisine karşı işlendiyse, kutsal kabul edilen değerlere yönelik bir hakaret söz konusuysa verilecek cezanın alt sınırın bir yıldan az olamayacağını belirtmekte fayda vardır. Öte yandan, hakaret alenen işlenmiş bir suç olarak karşımıza çıkarsa yine cezasının alt sınırı bir yılda az olmayacaktır.

Hakaret suçuna verilecek cezalarda indirimin söz konusu olduğu haller de mevcuttur. Örneğin, haksız bir fiile yönelik olarak bir hakaret suçu işlenmişse, ceza 3’te 1 oranında indirilebilir veya hakimin takdiriyle kişiye hiçbir ceza da verilmeyebilir.

 

Kişinin hatırasına Hakaret Edilirse Ne olur?

Hakaret suçunun kapsamı, ceza ve yaptırımları da etkilemektedir. Örneğin, kişinin hatırasına hakaret söz konusu olabilir ve böyle durumlar da hakaret suçu sayılmaktadır. Bir kimsenin ölümünün ardından hatırasına hakaret eden kişi üç aydan iki yıla kadar hapis veya adli para cezası alabilmektedir. Bununla birlikte, hakaret suçu alenen işlenmişse verilecek olan cezanın oranı altıda bir olarak arttırabilmektedir.

 

Hakaret Suçu Nasıl Tespit Edilir?

Hakaretin suç sayılarak cezalandırılabilmesi için suçun tespit edilmesi gerekmektedir. Zira hakaret suçu şikayete bağlı suçlar kapsamında yer almaktadır ve hakarete uğrayan kişinin, suçu işleyen kişinin hakaret edilme tarihi itibariyle 6 ay içerisinde şikayet etmelidir. Aksi halde, ortada bir hakaret suçu ve görülecek bir hakaret davası kalmaz. Hakaret suçlarına ilişkin davalar Asliye Ceza Mahkemelerince görülmektedir.

 

Hakaret Türleri Nelerdir?

Hakaret suçunun farklı türleri bulunmaktadır. Bunlar sövmek suretiyle hakarethuzurda hakaret ve gıyapta hakarettir.

  • Sövmek Suretiyle Hakaret: Kişilerin onur, şeref ve saygınlıklarına yönelik sözle saldırmak ve sövme yoluyla hakaret etmektedir. Sövme yoluyla hakaret suçu, doğrudan yüze karşı da işlenebilmektedir. Bunun yanı sövme suretiyle hakaret suçu soru sorularak dolaylı yoldan veya ima şeklinde de işlenebilmektedir.
  • Huzurda Hakaret: Kişiyi doğrudan muhatap alarak işlenen hakaret suçudur. Suç sayılabilmres için huzurda hakaret edilmiş olması gerekmektedir. Bu da hakaret eyleminin direkt olarak kişinin yüzüne ve duyabileceği şekilde işlenmesi anlamına gelmektedir. Huzura eşit sayılan bazı hakaret suçları da bulunmaktadır. Örneğin, kişi sesli, yazılı veya görüntülü bir şekilde hakaret ettiyse, huzurda hakaret etmiş sayılmaktadır. Böylelikle suç işlemiş olur ve cezalandırılır.
  • Gıyapta Hakaret: Hakaret suçu, kişiler o ortamda yokken yani gıyapta da işlenebilmektedir. Ancak bu tür bir hakaret suçunun cezalandırılabilmesi için suçun ispatlanması gerekmektedir. Yani suçun işlendiğine dair şahitlere veya belgelere ihtiyaç duyulacaktır.

 

Hakaret Davası Nasıl Açılır?

Hakaret uğrayan kişi, hakaret edenin ceza almasını sağlamak için dava açabilmektedir ve hatta işlenen suçun karşılığında manevi tazminat talebinde bulunabilmektedir. Hakaret davasının açılma sürecinde suçun kamu görevlisine karşı işlenip işlenmediği de önemli belirleyici unsurlardan biridir. Eğer hakaret suçu bir kamu görevlisine karşı işlendiyse, suçlu olan kişiye karşı kamu davası açılmaktadır. Ancak hakaret suçu bir kamu görevlisine karşı işlenmediyse dava açılabilmesi için mağdur olan kişinin şikayette bulunması gerekmektedir. Bunun için de bir dilekçe yazılması ve Cumhuriyet Savcılığı’na başvurulması gerekmektedir.

 

Hakaret Davasında Manevi Tazminat

Hakaret davaları genel olarak kişilik haklarına zarar verilen kişiler tarafından açılmaktadır. Hakarete uğrayan kişi, gördüğü zararın tanzim edilmesi yönünde bir girişimde bulunarak mahkemeden manevi tazminat talep edebilmektedir. Mağdur olan kişiye ödenecek manevi tazminatın ise belirlenmiş bir miktarı, alt veya üst sınırı bulunmamaktadır. Miktar mahkeme tarafından belirlenir ve hakim miktarı belirlerken olayın koşullarını dikkate alır. İşte bu noktada davaya bakan hakim, hakarete uğrayan kişinin şahsi olarak gördüğü zararı gözetir. Bunun yanı sıra hakaret suçunun hangi yolla gerçekleştirildiği de hakim tarafından dikkate alınan unsurlardan biridir.

 

Hakaret Davası İçin Gerekli Belgeler

Asliye Ceza Mahkemeleri tarafından görülen hakaret davalarının açılabilmesi için gerekli olan bazı belgeler vardır. İlk olarak, soruşturma sürecinin başlayabilmesi adına için hakarete uğrayan kişinin Cumhuriyet Savcılığına dilekçe yazarak şikayette bulunmuş olması gerekmektedir. Dilekçede tarafların açık kimleri, adresleri, olayın özeti, varsa olayı ispat eden belgeler eksiksiz olarak yer almalıdır.

Bir önceki yazımız olan Araç Değer Kaybı Davası başlıklı makalemizi de okumanızı öneririz.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

DMCA.com Protection Status