İş Yerinden Tazminat Almanın Yolları Nelerdir?

iş yerinden tazminat alma yolları nelerdir
Oy verebilirsiniz

İşçi ve işveren çatışması iş yaşamında her zaman yaşanabilen bir durum… İki taraftan da kaynaklanabilen bu durumun çeşitli nedenleri var. En önemli neden ise, hepsini kapsayacak şekilde, her iki taraf bakımından aradaki iş sözleşmesine uygun şekilde hareket edilmemesi oluyor. Bu çatışmayı önlemek, hukuka uygun iş sözleşmeleri hazırlamak ve iş sözleşmelerine uygun şekilde hareket edilmesine yönlendirmek için iş hukuku avukatlarından profesyonel destek almak oldukça önemli. Çetinkaya Hukuk, İş Hukuku Avukatları her türlü iş davasında en iyi hizmeti sunuyor ve işveren ile işçiler arasında uyuşmazlıkları en akılcı yollarla çözüme kavuşturuyor. Ancak her zaman bir uzlaşma sağlanamadığını da göz ardı etmemek gerekiyor. Özellikle işveren tarafından haksızlığa uğrayan işçiler için çeşitli tazminat alma hakları olduğunu bilmelisiniz. Peki, iş yerinden tazminat almanın yolları nelerdir? Hangi durumlarda işçi tazminat hakkı kazanıyor?

İş yerinden çıkarılma ya da ayrılma gibi durumlarda gündeme gelen tazminat türü kıdem tazminatı oluyor. Bir diğeri ise ihbar tazminatı… İhbar tazminatı her iki tarafı da ilgilendiren ve iş sözleşmesinin feshine ilişkin olarak ihbar süresi nedeniyle ortaya çıkan bir tazminat türü… Ancak kıdem tazminatı açısından durum öyle değil. İşçinin işverenden kıdem tazminatı alabilmesi için bazı şartların yerine gelmiş olması gerekiyor.

Eğer işçi yalnızca tazminat almak için işten çıkmak istiyorsa bunu gerçekleştirmesi yasal olarak pek mümkün değil. Zira İş Kanunu açık bir şekilde hangi hallerde kıdem tazminatı alınabileceğini belirlemiş durumda. Ortada haklı bir nedeni yokken işten ayrılmak isteyen, daha yaygın bir deyişle istifa etmek isteyen işçi kıdem tazminatı alamıyor. Evlilik tazminatının ise istisnalar dışında olduğunu da söyleyelim.

 

İstifa Eden İşçi Kıdem Tazminatı Alabilir Mi?

İşçinin istifa etmesi halinde kıdem tazminatı alabilmesinin 3 yolu bulunuyor. Bunlardan ilki kadın işçinin evlenmesi… Ancak bu durumun da bazı şartları var. Evlenen kadının evlilik tarihi itibariyle bir yıl içerisinde istifa etmesi gerekiyor. Böyle bir durumda işveren, kadın çalışanına evlilik tazminatı adı verilen kıdem tazminatı ödemek zorunda kalıyor. Benzer bir durum erkekler için askerlik göreviyle ilgili olarak mevcut. Şöyle ki, erkek işçi muvazzaf askerlik görevini yapmak adına istifa ediyorsa işçiye kıdem tazminatı ödeniyor. Son olarak kıdem tazminatı almak adına üçüncü bir yol ise emeklilik hakkı kazanan ya da 15 yıl ve 3600 gün şartlarını taşıyan işçi istifa etmesi. Bu durumda da iş yerinden kıdem tazminatı alınabiliyor.

 

İş Sözleşmesinin Feshinde Kıdem Tazminatı

İş sözleşmesi feshedildiğinde kıdem tazminatı ödenmesi bakımından kafalar çoğu zaman karışıyor. İşçi veya işveren açısından iş sözleşmesinin feshi ve kıdem tazminatının ödenmesi veya ödenmemesi konularında bazı temel sebepler bulunuyor. 4857 Sayılı İş Kanununa göre bu sebepler sağlık sebepleri, ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan durumlar ve zorlayıcı sebepler.

Sağlık sebepleri: İş sözleşmesinin konusu olan işin yapılması sonucunda ya da işin niteliğinden kaynaklanan bir durum nedeniyle işçide sağlık sorunları ortaya çıkarsa, işçi ya da sürekli iletişim halinde olduğu bir yakını bulaşıcı ve de başkalarının sağlığını tehdit edecek bir hastalığa yakalanırsa iş sözleşmesi feshedilebiliyor. Böyle durumlarda kıdem tazminatı ödenmesi de söz konusu oluyor.

Ahlak ve iyi niyete uymayan durumlar: İşveren iş sözleşmesi yapıldığı sırada işçiyi yanıltırsa kıdem tazminat ödemek durumunda kalıyor. Daha açık bir şekilde ifade edecek olursak, iş sözleşmesinin önemli noktalarından biri hakkında gerçek olmayan bilgiler verilmesi işverenin işçiyi yanıltması anlamına geliyor. Bunun yanı sıra;

  • İşveren işçinin veya ailesi üyelerinden birine hakaret eder, şeref ve namusuna yönelik kötü sözler söylerse,
  • İşçiye cinsel tacizde bulunursa,
  • İşçiyi kanuna karşı davranmaya yönelik özendirir ve kışkırtırsa,
  • İşçinin üçüncü kişiler tarafından işyerinde cinsel tacize uğraması durumuna karşılık işveren tarafından gerekli önlemler alınmazsa,
  • İşçinin ücreti kanun hükümleri veya sözleşme şartlarına uygun şekilde hesap edilmez ve ödenmezse,
  • İşçinin eksik aldığı ücret karşılanmazsa veya başta belirtilen çalışma koşulları yerine getirilmezse işveren işçiye kıdem tazminat ödemekle yükümlü oluyor.

Zorlayıcı sebepler: İşçinin çalıştığı işyerinde bir haftadan fazla süre ile işin durmasını gerektirecek zorlayıcı sebepler ortaya çıkarsa işveren iş sözleşmesini feshedebiliyor.

 

Kıdem Tazminatı Nasıl Hesaplanır?

Öncelikle her bir kıdem yılı için bir aylık brüt maaş ödendiğini hatırlatalım. Bununla birlikte bir aylık brüt maaşa, varsa yan haklar da ekleniyor. Buna da giydirilmiş ücret deniyor. Giydirilmiş ücret terimiyle yemek, yol parası, düzenli prim ve de ikramiyeler kast ediliyor. Tüm bunlar işçiye yıl içerisinde düzenli şekilde ödeniyorsa kıdem tazminatına dahil edilmek zorunda.

Kıdem tazminatı her ne kadar brüt maaş üzerinden hesaplansa da brüt maaş kadar ödeme alınamıyor çünkü küçük bir miktar kesintiye uğruyor. Yapılan bu kesintiye ise Damga Vergisi deniyor.

 

İşten Ayrılırken İhbar Tazminatı Nasıl Alınır?

İhbar tazminatı almanın koşulları kıdem tazminatı göre biraz daha zor. Çünkü iş sözleşmesini işçi kendi feshediyorsa, yani işçi kendi arzusuyla işten ayrılıyorsa ihbar tazminatı alması mümkün değil. Bu noktada iş sözleşmesinin neden feshedildiğinin İş Kanunu kapsamında bir önemi yok. İşçi haklı da olsa haksız da olsa işi bırakan kendisi olduğu için işveren ihbar tazminatı ödemekle yükümlü olmuyor. İhbarı tazminatı alınabilmesi için işverenin çalışanını 25. Maddedeki hallerin dışında işten çıkarmış olması gerekiyor.

Bir önceki yazımız olan İşçi Hakları Nelerdir? başlıklı makalemizi de okumanızı öneririz.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

DMCA.com Protection Status