Nafaka Türleri Nelerdir?

nafaka türleri nelerdir
Oy verebilirsiniz

Aile Hukuku kapsamına giren boşanma davalarının en temel konu başlıklarından biri nafaka türleridir. Tedbir nafakasıiştirak nafakasıyoksulluk nafakası ve yardım nafakası gibi nafaka türleri bulunmaktadır.

Günümüzde artan boşanma davalarının türlü sebepleri bulunmakta ve davalarda da çeşitli gündem maddeleri yer almaktadır. Bunlardan en önemlisi ise nafakadır. Türlerine geçmeden önce nafakanın ne olduğuna bakmak gerekir. Bir hukuk terimi ve kelime anlamı olarak nafaka bir kimsenin geçindirmekle, bakıp gözetmekle yükümlü olduğu kişi veya kişilere mahkeme kararıyla ödediği aylık anlamına gelmektedir. Boşanma davaları görülüp karara bağlandıktan sonra da nafaka davası açılabilmektedir ve nafakanın farklı türleri bulunmaktadır.

Kısa bir zaman öncesine genel olarak kadınlara bağlanan bir aylık gibi algılanan nafaka, Türk Medeni Kanunu kapsamında ve hakim kararıyla genel algının aksine erkeklere de bağlanabilmektedir. Nafakanın tedbir, iştirak, yoksulluk ve yardım nafakası olmak üzere dört faklı türü bulunmaktadır. Her bir nafakanın türüne bağlı olarak bağlanma, ödenme ve kaldırılma koşulları değişkenlik göstermektedir. Nafaka konusunun karar bağlanamaması boşanma davalarının sürecini de etkilemektedir. Anlaşmalı ve çekişmeli boşanma davası olarak iki türlü görülebilen boşanma davaları, eşlerin nafaka konusunda anlaşma sağlayamamaları nedeniyle genellikle çekişmeli boşanma davası olarak görülmektedir. Peki kısa kısa açıklanması gerekirse, nafaka türleri nelerdir ve hangi koşullara bağlıdır?

 

Tedbir Nafakası

Tedbir nafakası, nafaka türleri arasında en kısa süreli verilen ve adından anlaşılacağı üzere tedbir amaçlı olarak bağlanan bir nafaka türüdür. Bu nafaka türünün süresi boşanma davasının görüldüğü dönem ile sınırlı tutulmaktadır. Bunun sebebi ise boşanma davasının görüldüğü süre zarfında eşlerden birinin ekonomik anlamda sıkıntıya girmesinin önüne geçmektir. Eğer eşlerden biri maddi açıdan zorluk çekecek duruma gelecekse dava görülürken mahkemeye başvurarak tedbir nafakası talep edebilmektedir. Türk Medeni Kanunu’nun 169.maddesine göre hakim, boşanma davalarında eşlerin ve varsa müşterek çocukların bakım ve korunmalarına yönelik birtakım tedbirler alabilmektedir. Bu noktada davanın kimin tarafından açıldığının da bir önemi bulunmamaktadır.

 

Yoksulluk Nafakası

Yoksulluk nafakası nafaka türleri arasında uzun süreli alınan bir nafaka türüdür ve tıpkı bir maaş gibidir. Ancak herkes yoksulluk nafakası alamaz. Bu nafaka türünün bağlanabilmesi için belli şartlar aranmaktadır. En önemlisi ise eşlerden birinin maddi sıkıntıya düşecek olmasının ispatlanmasıdır. Öte yandan yoksulluk nafakasını talep eden kişinin boşanmaya ilişkin daha az kusurlu olması gerekir. Kusurlu olan taraf yoksulluk nafakası hakkı kazanamaz. Yoksulluk nafakası Türk Medeni Kanunun 175. Maddesine göre şöyle belirlenmiştir: “Boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek olan taraf, kusuru daha fazla olmamak şartıyla geçimi için diğer taraftan mali gücü oranında süresiz olarak nafaka isteyebilir. Nafaka yükümlüsünün kusuru aranmaz.” Yargıtay, “Yeme, giyinme, barınma, sağlık, ulaşım gibi bireyin maddi varlığını geliştirmek için zorunlu ve gerekli görülen harcamaları karşılayacak düzeyde geliri olmayanları yoksul kabul etmek gerekir” demektedir. Öte yandan eşlerden biri tarafından herhangi bir talepte bulunulmamışsa hakim bu nafakanın bağlanması yönünde bir karar veremez.

Yoksulluk nafakasının bağlanmasına yönelik olarak bir cinsiyet ayrımcılığı da söz konusu değildir. Yani genel geçer algıda olduğu gibi “yoksulluk nafakası kadına bağlanır” gibi bir şart yoktur. Eşlerden hangisi maddi sıkıntıya düşecekse yoksulluk nafakası talebinde bulunabilmektedir. Yoksulluk nafakası, boşanma davası görülüp, karara bağlandıktan sonra kesinleşir. Aynı zamanda eşler, daha sonra da yoksulluk nafakası talebinde bulunulabilirler. Ancak bu talebin 1 yıl içerisinde gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Aksi halde, yoksulluk nafakası için zaman aşımı gerçekleşmiş olur.

 

İştirak Nafakası

İştirak nafakası diğer nafaka türlerinden farklı olarak boşanan eşlerin varsa müşterek çocuklarına yönelik talep edilen bir nafaka türüdür. Bu nafakayı talep etmenin koşulu ise çocuğun velayetine sahip olmaktır. İştirak nafakası Türk Medeni Kanunun 182. maddesinde düzenlenmiştir ve bu maddeye göre, müşterek çocuk veya çocukların velayeti kendisine bırakılmayan eş, bakım ve giderlere maddi gücü oranında katılımla yükümlü tutulmaktadır.

İştirak nafakası söz konusu olduğunda hakim de karara yönelik belirleyicidir ve resen karar verebilmektedir. Eğer hakim, müşterek çocuğun bakım ve giderlerine velayet bırakılmayan eşin de katkı sağlaması gerektiğine kanaat getirirse iştirak nafakası bağlanmasına hükmedebilmektedir.

 

Yardım Nafakası

Bir başka nafaka türü ise yardım nafakası karşımıza çıkmaktadır. Yardım nafakası Türk Medeni Kanunu’nun 364. maddesi ve devamı maddelerince düzenlenmiştir ve Türk Medeni Kanunu’na göre bu nafaka türünde söz konusu yalnızca evlilik birliği değildir. Yardım nafakası kapsamında nafaka yükümlüsü olarak kanunun gördüğü kişiler üstsoy (anne ve baba), altsoy (çocuklar ve kardeşler) görülebilmektedir. Yoksulluğa düşecek olan kişiler bu nafaka türü kapsamında mahkemeye başvurabilmektedirler. Ancak üstsoy ve altsoy akrabalara yönelik olarak bir nafaka kararının çıkabilmesi için talep eden kişilerin mali bakımdan yeterli güce sahip olmadıklarını ispatlamaları gerekmektedir.

 

Nafaka Alacaklarında Zamanaşımı

Son zamanlarda oldukça popüler gündem maddeleri arasında nafakanın uzun yıllar boyunca ödenmesi zorunluluğu ve nafakanın nasıl kaldırılabileceği gibi konular yer almaktadır. Nafaka söz konusu olduğunda mahkeme kararından itibaren 10 yıl geçse dahi karar geçerli olmaktadır yani bir zamanaşımı söz konusu değildir. Burada dikkat edilmesi gereken ise, nafaka alacaklarının zamanaşımına uğramasıdır. Nafaka alacakları üzerinden 10 yıl geçmekle ilam zamanaşımına uğramaz ancak biriken nafaka alacakları bu sürenin dolmasıyla birlikte zamanaşımına uğramaktadır.

Nafaka alacaklarının ödenmesi İcra İflas Kanunu’nun 344. maddesince düzenlenmiştir. Bu maddeye göre, nafakaya ilişkin mahkeme kararlarını yerine getirmeyen nafaka borçlusu şikayet üzerine 3 aya kadar tazyik hapsiyle cezalandırılabilir. Biriken nafaka alacakları dışındaki nafaka alacağı ise alacak sırasında ilk sırada yer almaktadır. Bir başka önemli madde Bilindiği üzere kanunlar kapsamında emekli maaşına dokunulamasa da bu kuralın nafaka alacağı söz konusu olduğunda geçerli olmamasıdır. Genel alacaklardan farklı olarak nafaka alacaklarında emekli maaşı bile haczedilebilmektedir.

Bir önceki yazımız olan Hasta Hakları Nelerdir? başlıklı makalemizi de okumanızı öneririz.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

DMCA.com Protection Status