İşçi Hakları Nelerdir?

işçi hakları nelerdir
Oy verebilirsiniz

İş Hukuku kapsamında düzenlenen işçi haklarından haberdar olmak gerek çalışırken gerekse işten çıkarılma hallerinden oldukça önem taşıyor. İşçilerle işverenler arasındaki ilişkileri düzenleyen İş Hukuku davaları genellikle işçilerin hak kaybı yaşaması üzerine görülüyor ve bu bağlamda uzman bir iş hukuku avukatının profesyonel desteği oldukça önem taşıyor. Çetinkaya Hukuk avukatları, iş hukuku davalarında ve işçi haklarının korunması adına en iyi hizmeti sunuyor.

Peki, işçi hakları nelerdir? İşçiler hangi durumlarda işverene dava açabilir? İşçi hakları arasında maaş alma, sosyal sigorta, kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, fazla mesai ücreti, yıllık izin kullanma hakkı, iş arama hakkı, hafta tatili, resmi ve milli bayramlarda tatil izni, işe iade, maddi ve manevi zararların tazmini gibi pek çok önemli hak bulunuyor.

 

Maaş Hakkı

Çalışanların en temel haklarından biri elbette maaş alma hakkı… Maaş miktarı, maaş alma periyotları, avans kullanma hakkı gibi maaş almaya bağlı detaylar işe başlamadan önce işçi ile işveren arasında düzenlenen bir iş sözleşmesiyle belirlenmeli. İş sözleşmesi, işverenin maaş konusunda yükümlülüklerini yerine getirmediği hallerde işçinin dava açabilmesi için önem taşıyor.

 

Sosyal Sigorta Hakkı

Sosyal sigortadan faydalanmak herkes için gerekli olan en önemli hak. Kişilerin gerek kendileri gerekse bakmakla yükümlü oldukları kişiler için sosyal sigortadan faydalanması olmaz olmazlar arasında yer alıyor. İş Hukuku kapsamında da işverenin tüm çalışanlarına sosyal sigorta yapması zorunlu tutuluyor. Sigortasız işçi çalıştırmak hali hazırda yasal değil. Ancak bu rağmen günümüzde hala bu konuda yasal davranmayan, sigortasız işçi çalıştıran veya sigorta primlerini ya ödemeyen ya da ödemesi gereken miktardan daha az ödeyen işverenler mevcut. İşte böyle durumların tespit edilmesi halinde işçiler işverene karşı dava açma hakkında sahipler. Çünkü sosyal sigorta işçilerin temel hakları arasında yer alıyor. Bazı işverenlerin “deneme süresi” kapsamında sigortasız işçi çalıştırmasının da yasal olmadığını hatırlatalım. Deneme süresinde dahi işçiye sigorta yapılması zorunludur.

 

Kıdem ve İhbar Tazminatı

Kıdem ve ihbar tazminatı gibi konular iş davalarında en sık karşılaşılan konular arasında yer alıyor. Kıdem tazminatı, işverenin keyfi sebeplerle işçiyi çıkarması durumunda ödemesi gereken para anlamına geliyor. İşveren işçiyi iyi niyet kurallarına aykırı olmak, işyeri kurallarına uymamak gibi sebepler nedeniyle işten çıkarabilir. İşçiler ise iş yerinde haksızlığa uğradıklarında, maaşları ve primleri ödenmediğinde veya sigorta primleri işyeri tarafından yatırılmadığında işten ayrılabilirler ve bu gibi durumlarda işverenden kıdem tazminatı talep edebilirler.

İhbar tazminatı ise her iki tarafı da ilgilendiren bir konu… İş sözleşmesine bağlı olarak işinden ayrılmak isteyen bir işçi, bunu belli bir süre önce işyerine bildirmekle yükümlü. Aynı şekilde işveren de haklı sebeplerle işçiyi çıkaracak olsa bile, belli bir süre önce bunu işçiye tebliğ etmekle yükümlü. Her iki taraf için de kuralara uymama halinde ihbar tazminatı hakkı doğduğunun altını çizmekte fayda var.

 

Yıllık İzin, Resmi ve Milli Bayramlarda Tatil Hakkı

Yıllık izinler ve kullanımları, hafta tatilleri, ara dinlenmeler, resmi ve milli bayramlarda tatil yapma hakkı gibi konular da işçi ile işveren arasındaki ilişkilerde öne çıkan konulardan. Her işçinin yılık izni hakkı var. Yıllık, haftalık ve gün içi dinlenme hakları işçi hakları kapsamında yer alıyor. Eğer işçi yıllık izin hakkı kullandırılmadan işten çıkarıldıysa bu konuda dava açma hakkına sahip oluyor. Bunun yanı sıra her işçinin haftada en az bir gün ücretli izin hakkı bulunuyor. Gün içerisinde de işçilere dinlenme süresi tanınması, işçi hakları kapsamında yer alıyor. İzin hakları arasında muamma yaratan konulardan bir başkası ise resmi ve milli bayram tatilleri oluyor. Her işçinin resmi ve milli bayram günlerinde tatil yapma hakkı bulunuyor. Eğer işyeri işçiden bu özel günlerde çalışmasını talep ediyorsa işçinin de ücret talep etme hakkı bulunuyor.

Fazla mesai ücretinin temel işçi hakları arasında olduğunu göz ardı etmeyin. Fazla mesai ücreti, işçinin normal çalışma ücretinin iki katı olarak hesaplanıyor.

 

İş Arama Hakkı

İşverenin işçiye, işten çıkarıldığını tebliğ ettikten sonra iş araması için de izin vermesi zorunlu. Üstelik işçinin iş arama hakkı mesai saatleri içerinde yer alıyor. Buna bağlı olarak işveren işçinin ücretinden herhangi bir kesinti yapamıyor.

 

İşe İade Hakkı

İşveren açısından haklı bir durum olmadan işten çıkarılan işçinin en temel haklarından biri işe iade davası açmasıdır. Bununla ilgili olarak mahkeme işçiyi haklı bulursa işe iadesini hükmedebiliyor ancak işveren işçiyi yeniden işe almak istemiyorsa maddi ve manevi zararını tazmin etmeli.

Öte yandan iş süresince yaşanabilecek iş kazaları için de işçinin maddi ve manevi tazminat talep etme hakkı var. İşçi, herhangi bir iş kazası nedeniyle oluşan zararlarının giderilmesini talep edebiliyor. Kaza sonucunda işçi hayatını kaybederse varisleri cenaze masraflarını, ölümünden önceki tedavi giderlerini ve ölüm nedeniyle yaşanacak gelir kaybını işverenden talep edebiliyor. İşçinin manevi tazminat davası açma hakkı da bulunuyor.

 

Çalışırken Sahip Olunan Haklar

Herkes emek verdiği işin karşılığında bazı haklara sahiptir. Çalışırken de sahip olduğunuz bazı haklar olduğunu unutmayın. Her işçinin çalışma süresinde sahip olduğu en temel haklardan bazıları ise şunlardır:

  • İşveren tarafından eşit davranılma
  • Ücretli mazeret izni kullanma
  • İş sağlığı ve güvenliği tedbirlerinin alınmış olması
  • Kadın çalışanlar için analık, doğum sonrası ücretsiz izin, yarı zamanlı çalışma ve süt izni hakkı
  • Maaşın ödenmemesi durumunda işten kaçınma
  • Günde 11 saatten çok çalışmama
  • Yılda 270 saatten fazla mesai yapmama
  • Çalışma belgesi alma

Bir önceki yazımız olan Evlilik Tazminatı Nasıl Alınır? başlıklı makalemizi de okumanızı öneririz.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

DMCA.com Protection Status