Evlat Edinme Hakkında Bilinmesi Gerekenler

UNICEF’e (BM Çocuklara Yardım Fonu) göre 0-17 yaş arasında anne ve babasını kaybeden her çocuk yetim olarak adlandırılıyor. Çocukların en çok etkilendiği kayıp ise annenin ya da babanın ölümü ne yazık ki… Anne ve babasını ya da ikisinden birini kaybeden çocuk için bu çok ciddi psikolojik travma anlamına geliyor. Yapılan araştırmalar, bu çocukların psikolojik rahatsızlıklara yakalanmaya daha meyilli olduklarını kanıtlıyor. Savaşlar, çatışmalar, ekonomik krizler yetim nüfusunun artmasına sebep olan unsurlar. Aynı zamanda doğal afetler de çok sayıda çocuğun yetim kalmasına neden oluyor. Bugün dünya genelinde kayıtlı yetim sayısının 153 milyonu bulduğu söylenirken bu rakama sokakta yaşayan, kaçırılan ya da kaybolan çocuklar dahil değil. Bunların da sayılmasıyla birlikte gerçekte dünya üzerindeki kimsesiz çocuk sayısının 400 milyonu aştığı tahmin ediliyor. Bu rakam da aslında evlat edinmenin ne kadar önemli olduğunu gösteriyor.

Evlat Edinme Nedir?

Anne veya baba olmak için ille de biyolojik olarak bir çocuğa sahip olmak şart değil. Bir çocuğu korumak, bakımını ve eğitimini üstlenmek de anne ve babalık olarak sayılıyor. Hatta kimi inşalar çocuklara biyolojik anne ve babalarında çok daha iyi bakıp çok da fazla sevgi ve şefkat gösterebiliyor. Bir çocuğu büyütmek için çalışıp özellikle de kimsesiz bir çocuğu topluma kazandıranlar da elbette anne ve baba olmuş oluyor. Durumu evlat edindirilmeye uygun bir çocukla, durumu evlat edinmeye uygun kişiler arasında hukuki bağlar sağlanarak çocuk ebeveyn ilişkisinin kurulmasına ise “evlat edinme” deniyor.

Peki, herkes evlat edinebiliyor mu? İsteyen herkes elbette evlat edinebiliyor ancak yine de çocukların korunabilmesi adına devletin koyduğu şartlar, yasa gereği yerine getirilmesi gerekenler ve tabi süregelen prosedürleri var. Özetle, evlat edinebilmek için kanuni şartların yerine getirilmesi ve bunun ardından da mahkemeye başvurulması gerekiyor. Evlat edinmenin ne şartlarda gerçekleşebileceği hakkında daha detaylı bilgi sahip olmak için 4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 305 ile 320. maddelerini inceleyebilirsiniz. Bu noktada özellikle şunu belirtelim: Bir çocuğun evlat edinilebilmesi için eşler tarafından en az 1 yıl çocuğa bakılmış ve eğitilmiş olması gerekiyor. Evlat edinmenin çocuğun yararına olması ve varsa diğer çocukların haklarına bir zarar getirmemesi gerekiyor.

Kimler Evlat Edinebilir?

Evlat edinmenin şartları arasında özellikle kişilerin bazı özellikleri öne çıkıyor. Ancak sanılanın aksine evlat edinmek için ille de evli olmak gerekmiyor. Evli olmayan kişiler de belli şartlar çerçevesinde bir evlat sahibi olabiliyor. Şöyle ki, eşlerin evlat edinmeleri için en az 5 yıl evli olmaları ve 30 yaşını doldurmuş olmaları gerekiyor. Evli olmayan kişilerin ise yine 30 yaşını doldurmuş olmaları şartı aranıyor. Ancak, evli olmayan kişiler birlikte evlat edinemiyorlar.

Evlat Edinmenin Koşulları Nelerdir?

İsteyen herkes elbette evlat edinmek için başvuruda bulunabiliyor ancak her önüne gelenin de evlat edinemeyeceğini belirtmek fayda var. İşte evlat edinmenin koşulları:

  • Eşler en az 5 yıllık evli olmalı ve her ikisi de 30 yaşını doldurmuş olmalı
  • Evlat edinecek kişi veya eşler, evlat edinilenden en az 18 yaş büyük olmalı
  • Çocuk, evlat edinen tarafından en az 1 yıl süreyle bakılmalı ve eğitilmeli
  • Evlat edinme her durumda çocuğun yararına olmalı
  • Ayırt etme gücüne sahip olan çocuğun rızası alınmalı 
  • Hayattaysa çocuğun anne ve babasının rızası alınmalı (22/11/2001 tarihli ve 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun 311 ve 312. maddelerinde yer alan hükümler hariç)
  • Çocuğun vesayet altında olması halinde vesayet dairelerinin izni alınmalı
  • Evlat edinen en az ilkokul mezunu olmalı.

Evlat Edinmenin Yolları

Evlat edinmek son derece hassas bir konu… Ömür boyu sürecek bir uygulama olduğu, tüm hayatı etkileyeceği ve tabi evlat edinilenin de hayatının etkileneceği göz önüne alınarak, üzerine çok iyi düşünülmeli ve bu sorumluluğu yerine getirebilecek kişiler evlat edinmeli.

Evlat edinmek isteyen kişiler öncelikle daha önce sözünü ettiğimiz tüm şartları eksiksiz olarak yerine getirmeli. Bu şartların herhangi birini taşımayan kişiler ise zaten evlat edinme hakkından faydalanamıyorlar.

Türkiye’de evlat edinebilmenin iki yolu bulunuyor. Bunlardan ilki Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’na bağlı kuruluşlara başvuruda bulunmak. İkincisi ise çocuğun biyolojik ailesinden ya da vasisinden evlat edinmek… Ancak ikinci durumda tarafların doğrudan Aile Mahkemesine, bulunmadığı durumlarda ise Asliye Hukuk Mahkemesine başvurması gerekiyor.

Çocuk ya da bebek evlat edinme şartlarının tamamını yerine getiren kişiler evlat edindikleri çocukla yaşamaya başladıktan sonra, Aile Sosyal Destek Programı (ASDEP) yetkilileri tarafından periyodik olarak ziyaret ediliyor ve denetleniyor.

Evlat Edinmek İçin İstenen Belgeler

Evlat edinmek isteyenler eğer Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı’na bağlı kuruluşları tercih ediyorlarsa birtakım prosedürleri de yerine getirmeli. Öncelikle başvuru sırasında teslim edilmesi gereken bir takım evraklar var. O evraklar şöyle:

  • Başvuru sahiplerine ait onaylı vukuatlı nüfus kayıt örnekleri,
  • Adli sicil kayıt belgeleri,
  • İkametgah belgesi,
  • Diploma veya öğrenim belgesi,
  • SGK bildirgeleri,
  • Sağlık raporları,
  • Başvuru sahipleri eş ise ve eşlerden birisi yabancı uyruklu ise oturum belgesi.

Tüm bu belgelerin başvuru tarihi itibariyle 2 ay içerisinde tamamlanması ve teslim edilmesi gerektiğini unutmayın. Evlat edinmenin herhangi bir ücreti yok ancak evlat edinmek isteyen kişilerin maddi durumlarının devlet tarafından gözetildiğinin de altını çizelim. Başvuru yapıldıktan sonra ikamet edilen adrese kurum yetkilileri tarafından yılda 2 kere periyodik olarak haberli, yılda en az 3 kez ise habersiz olarak ziyaretler gerçekleştiriliyor. Bu ziyaretlerle başvuru sahiplerinin gerekli şartları sağlayıp sağlamadıkları tespit ediliyor.  Böylelikle maddi durumları, çocuğa sağlayabilecekleri olanakları, evlat edinme konusunda samimiyetleri ve genel durumları da analiz ediliyor.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Call Now Button DMCA.com Protection Status