İştirak Nafakası Nedir?

nafaka ödenmezse ne olur

Boşanma davalarında birden çok nafaka türü bulunmaktadır ve her bir nafaka türü de farklı bir amaca yöneliktir. Nafaka türlerinden biri olan “iştirak “nafakası ise boşanmak isteyen eşlerin müşterek çocukları varsa talep edilebilen ve müşterek çocuğun ihtiyaçlarına yönelik harcamaların paylaşılması adına bağlanan bir nafakadır. Boşanma gerçekleştikten sonra da eşler birbirilerinden iştirak nafakası talebinde bulunarak, iştirak nafakası davası açabilmektedirler.

Günümüzde giderek sıklaşan boşanma davalarında boşanma durumuna ve müşterek çocuğun olup olmamasına göre değişen ya da hakimin kararını etkileyen bazı noktalar bulunmaktadır. Bunlardan biri de eşlere nafaka bağlanıp bağlanmayacağı ve bu nafakanın miktarının ne kadar olacağı hususudur. İştirak nafakası da boşanma davalarında taraflardan müşterek çocuğun velayeti verilen eşe, diğer eşin ödemekle yükümlüğü kılındığı bir nafaka türüdür. İştirak nafakasıyla çocuğun bakım ve ihtiyaçlarının karşılanmasına yönelik gerekli tüm masrafların paylaşılması amaçlanmaktadır. Zira “iştirak” kelime anlamı olarak ortaklık, ortak olmak, paydaşlık, bir işe veya bir düşünceye katılma manalarına gelmektedir.

Söz konusu iştirak nafakası olduğunda eşlerin kusur durumu gözetilmemektir, çünkü ana amaç henüz reşit olmamış, yani 18 yaşını doldurmamış olan müşterek çocuğun yetiştirilmesi sürecinde, sağlık, beslenme, eğitim, barınma giderlerine velayeti kendisine verilmeyen eşin de ortak olmasını sağlamaktır. Bu konu Türk Medeni Kanunu’nun 182. Maddesinde şöyle düzenlenmiştir: “Velayetin kullanılması kendisine verilmeyen eşin çocuk ile kişisel ilişkisinin düzenlenmesinde, çocuğun özellikle sağlık, eğitim ve ahlak bakımından yararları esas tutulur. Bu eş, çocuğun bakım ve eğitim giderine gücü oranında katılmak zorundadır.”

 

İştirak Nafakasının Konusu Olan Giderler

Boşanmış olan eşlerin müşterek çocuğun bakımına yönelik masrafları paylaşmaları için düzenlenen iştirak nafakası ile çocuğun bazı temel ihtiyaçlarının ve en önemli giderlerin karşılanmasının kolaylaştırılması hedeflenmektedir. İştirak nafakasına konu olan giderler ise şunlardır:

*Sağlık giderleri

*Eğitim giderleri

*Beslenme giderleri

*Giyecek giderleri

*Barınma giderleri

*Sosyal giderler

 

Kimler İştirak Nafakası Talep Edebilir?

Peki, herkes iştirak nafakası alabilir mi? Kimler iştirak nafakası talep edebilmektedir? İşte cevaplar: Türk Medeni Kanunu’nun hükmünce fiili olarak çocuğa bakan eş, çocuğa atanan vasi ya da kayyım veya ayırt edebilecek yaşta olan çocuk, iştirak nafakası talebinde bulunarak mahkemeye başvurabilmektedir.

İştirak nafakasının önemli bir özelliği de velayetin fiilen kullanılmasına bağlı bir hak olmasıdır. Bununla birlikte, çocuğa bakan taraf velayet kendisinde olan eş değil de diğer eşse, çocuğa bakan, velayetin nezi davası açmak zorunda olmadan doğrudan iştirak nafakası talebinde bulunabilmektedir. Anı zamanda, iştirak nafakası konusunda davaya bakan hakimin karar vermesi için, eşlerden birinin böyle bir talepte bulunmuş olması şartı da aranmamaktadır. Hakim kendiliğinden bu değerlendirmeyi yaparak eşlerden gerekli gördüğüne iştirak nafakası bağlayabilmektedir. İştirak nafakası bağlanan tarafın velayetin bulunduğu taraf olması şartı aranmamakta, müşterek çocuğa kimin baktığı gözetilmektedir.

 

İştirak Nafakası Nasıl Hesaplanır?

Çocuğun yaşı, eğitim durumu, günün ekonomik koşulları ile genel ihtiyaçlara uygun olarak anne ve babanın mali durumları iştirak nafakasının belirlenmesinde etkili olan unsurlardır. Hakim, tüm bu unsurları değerlendirdikten sonra iştirak nafakası miktarını belirlemektedir. İştirak nafakası yönünde ve miktarına dair, eşler aralarında anlaşmış olsalar bile hakim bu miktarı, yeterli bulmazsa ya da günün koşullarına göre fazla bulursa yeniden düzenleyebilmektedir. İştirak nafakası belirlenirken, varsa çocuğun gelirleri de göz önünde tutulmaktadır.

Medeni Kanunun 182/3 maddesine göre, tarafların istekleri halinde irat şeklinde ödenmesine karar verilen iştirak nafakasının ileriki yıllarda ne kadar arttırılacağına da yine hakim tarafından karar verilebilmektedir. Öte yandan, her yıl TEFE/TÜFE, DİE, döviz kuru ve altın fiyatlarına göre iştirak nafakasının artış oranı belirlenebilmektedir.

 

İştirak Nafakası Ne Zaman Kesilmektedir?

İştirak nafakası ömürlük bir nafaka değildir, belirli bir zamana kadar ödenmektedir. Çocuk 18 yaşını doldurduğu an itibarıyla ya da çocuğun evlenmesi halinde yine mahkeme kararıyla iştirak nafakası sonlandırılabilir. Ancak çocuğun eğitim hayatı devam ediyorsa, eğitimi tamamlanana kadar iştirak nafakası ödenmeye de devam edilebilmektedir. Böyle bir durumda iştirak nafakası, eğitim nafakasına da çevrilebilmektedir.

Bunlarla birlikte, nafaka borçlusunun vefat etmesi, çocuğun 18 yaşını doldurduktan sonra eğitimine devam etmemesi durumlarında iştirak nafakası mahkeme kararıyla sonlandırılabilir.

 

İştirak Nafakası Ödenmezse Ne olur?

İştirak nafakası her ay düzenli şekilde ödenmesi gereken bir nafaka türüdür. Nafaka alacakları ise, İcra İflas Kanununa göre birinci sıra alacaklar arasında sayılmaktadır. Bu bağlamda iştirak nafakası ödemekle yükümlü olan eş, eğer iştirak nafakasını ödemesini gerçekleştirmezse, diğer eş icra yoluna başvurarak nafakanın tahsil edilmesini talep edebilmektedir. Buna karşılık olarak nafakayı ödemekle yükümlü olan eşin menkul ve gayrimenkul malları icra yoluyla satışa çıkarılabilmekte ya da varsa emekli maaşı haczedilebilmektedir. İştirak nafakası ödemekle yükümlü olan eş, aylık nafaka bedelini ödememesi halinde diğer eşin şikayeti üzerine 3 aya kadar tazyik hapsine de mahkum edilebilmektedir.

 

Eğitim Nafakası Nedir?

Boşanan eşlerin müşterek çocuğu varsa bağlanan iştirak nafakası, çocuk 18 yaşını doldurduğunda mahkeme kararıyla sonlandırılabilmektedir. Ancak bununla birlikte iştirak nafakasının devamı niteliğinde olan “eğitim nafakası” gündeme gelmektedir. Eğitim nafakası, reşit olmuş olsa da eğitim hayatı devam eden çocuğa eğitim masraflarının karşılanması için belirlenen ve her ay düzenli şekilde ödenmesi gereken nafaka türüdür. Bu nafaka türünde, nafaka direkt olarak çocuğa ödenmektedir.

Bir önceki yazımız olan Velayet Davası Nedir? Velayet Davası Ne Kadar Sürer? başlıklı makalemizi de okumanızı öneririz.

Call Now Button DMCA.com Protection Status